Okuma Becerisinin Önemi

Okuma Becerisinin Önemi

Category : Genel

Okuma becerisi, akademik, sosyal, siyasal ve kişisel değerlere sahiptir. Bu nedenle çocuklar okula başlar başlamaz okumanın öğretilmesine büyük önem ve ağırlık verilmektedir.

Okuma etkinliği, gerek ilköğretimde gerekse daha sonraki öğretim hayatında öğrenciye gerekli olacak, hatta sadece Türkçe dersinde değil Matematik, Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Fen ve Teknoloji gibi diğer derslerde de öğrencinin başarısına yön verecek temel bir unsurdur.

Okumanın gerçekleşebilmesi için her şeyden önce okuyucu kelimeyi tanımalıdır. Kelimenin tanınması okuyucunun zihinsel sözlüğünü kullanarak anlamı belirlemesine fırsat tanımaktadır. Eğer kelime tanıma yanlış ve yetersiz ise cümleler, paragraflar dolayısıyla metin anlaşılmamaktadır.

 

Okuma Becerisi ve Sesbilgisel Farkındalık

 

Sesbilgisel farkındalık, konuşma dilindeki seslerin farkında olmaktır. Konuşma dilindeki  seslerin işitilebilmesini ve doğru çıkarılmasını kapsar. Bu nedenle yazılı sunum olmadan yapılan işitsel bir alıştırmadır ve sesbilimsel farkındalık çalışmaları yapılırken seslerin sembolleri olan harfler verilmemelidir.

 

Her bir beceri,basitten karmaşığa doğru teker teker gösterilmeli ve bir sonraki beceriye geçmeden önce uygulaması yapılmalıdır. Bunlar sözcüklerin gösterilmediği işitsel alıştırmalardır; okuma çalışması değildir. Öğretmen sözcük ya da sözcük grubunu söyledikten sonra, öğrenci tekrarlar. Görseller kullanılarak yapılan alıştırmalar öğrenci için daha eğlenceli ve daha ilginç çalışmalar olacaktır.

 

Sesbilimsel farkındalık çalışmalarının, son yıllarda yapılan araştırmalar sonucunda okuma eğitiminde ne kadar önemli olduğu bilimsel verilerle desteklenmektedir. S. KARAKELLE’nin 107 birinci sınıf öğrenci üzerinde yapmış olduğu araştırma sonucunda; gerek harf isimlerini bilmenin gerekse kelimelerin ses ve söylenişlerinin farkında olmanın yıl sonu okuma akıcılığı üzerinde etkili olduğu ve ortak yordama güçlerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.

 

Gerek harfleri isimlendirebilmek gerekse harf ve kelime seslerinin farkında olmak, ilkokumanın kazanılmasını belli bir oranda açıklayabilmekte ancak birlikte ele alındıklarında açıklama güçleri artmaktadır. Harfleri tanıyıp isimlendirebilen ve harf sesleri ve ses birleşimlerine duyarlı çocuklar, bu görevlerde başarılı olmayan veya yalnızca bir tanesinde başarılı olan çocuklara oranla yıl sonunda kelimeleri daha akıcı ve hatasız tanıyıp seslendirebilmektedir. Okula başladıklarında harf isimleri, harflerin sessel değerleri ve fonolojik bilgi açısından daha gelişmiş olanların ilkokumayı daha kolay kazandıkları gözlemlenmiştir.

 

Bu bağlamda bakıldığında disleksi ile sesbilgisel farkıdalığın doğrusal bir ilişkisi olduğu düşünebilir. Bu nedenle okuma güçlüğü çeken bir öğrenci ile öncelikle sesbilgisel farkındalık alanında bir değerlendirme yapılması ve gerekli görülen çalışmaların yapılması okuma becerisinin kazandırılması konusunda önemli bir yere sahiptir.

 

Kaynakça

Karakelle, S. (2004) Fonolojik Farkındalık Ve Harf Bilgisinin İlkokuma Becerisi Üzerindeki Etkisi, Yıldız Teknik Üniversitesi

 

Z.E. Sınıf Öğretmeni Nihal İŞERİ