Disleksiye sahip bireylerde görülen sorunlar

Disleksiye sahip bireylerde görülen sorunlar

Category : Genel

İşitsel Bellek Sorunları:

Sesbilgisel farkındalık, çözümleme ve işitsel bellek ile ilgili sıkıntılarla kendini gösteren, beklenen doğru kelime yapısı ve sırayla konuşmak, ritmik oyunlara ve etkinliklere katılmak, kendiliğinden konuşma sırasında kelimeleri doğru telaffuz etmek, yüksek sesle okunan hikayeleri anlamakta güçlük görülebilir. Yetersiz sözcük dağarcığı, sözcük bulmada ve isimlendirmede güçlük, temel sözcükleri karıştırmak (yemek,vermek, koşmak gibi), sözcük- hece çevirmek (mavi yerine vami,sifon yerine fison gibi), bazı harfleri karıştırmak (f-v, l-y-r gibi), harf- ses ilişkisini öğrenmede güçlük, kafiyeleri kullanmada zorluklar olarak belirlenmiştir. Yönergeleri akılda tutmada zorluk yaşarlar, dinlemiyormuş gibi görünürler. Ayrıca sayılar, harfler, kelime dizileri ve cümleler kadar çok sesli kelimelerin tekrarındaki zayıf performans da gözlemlenmiştir. Saymayı öğrenmede başarısız olabilirler. Aynı sesle başlayan fonemleri tanımada zorluk yaşayabilirler.

Görsel Bellek Sorunları:

Görsel ayrımlaştırma yetenekleri zayıftır. Görsel figür-zemin ayırt etmede güçlük çekerler. Görsel hafızaları zayıftır. Uzaklık, derinlik algıları zayıftır. Çizim ve kopyalamaya karşı isteksizlik, geometrik şekilleri çizmede güçlük yaşarlar.

Dokunarak Ayrımlaştırma Sorunları:  

Gözü kapalıyken avcuna çizilen şekil, sayıyı ayırt etmede güçlük yaşayabilirler.

Dil Sorunları:

Sentaks güçlükleri (dilin gramer yapısına uygun olarak kelimeleri dizip cümle oluşturmada güçlük) yaşarlar. Kendini ifade etme becerileri zayıftır. Dil gelişimi bir kısmında gecikmiştir. Dilin morfolojisi, söz dizimi, cümleleri anlama, konuşma seslerini anlama, sözel bellek ve konuşmanın üretilmesi daha sonraki yıllardaki ses ve sözcük tanıma ile ilişkilidir. Bu sorunlar okuma sorununun göstergeleridir.

Organizasyon Sorunları:

Zamanını iyi kullanmada zorluk yaşarlar. Uyaranları sınıflama,sıralama ve gruplamada zorluklar yaşarlar.

Oryantasyon sorunları:

Mekanda yönelme, pozisyon almada zorluk çekerler. Yön bulmada, sağ-sol ayırt etmede sıkıntılar yaşayabilirler. Yön karıştırma görülebilir. Mesafe ve ölçümlerde zorluk çekerler. Ayrıca ön-arka gibi kavramları öğrenmede ve rutini izlemede zorluklar görülebilir.

Zaman Sorunları:

Zamanı karıştırabilirler. Dün-bugün-yarın,önce-şimdi sonra…

Motor Koordinasyon Sorunları

Motor koordinasyonları, el-göz koordinasyonları zayıftır. Çizim ve kopyalamaya karşı isteksizlik, düğme ilikleme, ayakkabı bağlamada sorunlar,geometrik şekilleri çizmede güçlük ve kalemi tutmada hata görülebilir.

Sosyal- Duygusal Davranış Sorunları:

Duyguları değişken olabilir. Akranlarıyla iletişim problemleri, değişikliğe uyum problemleri yaşayabilirler. Beden imajı zayıftır.

Yukarıdaki alanlarda görülen zorluklar okuma becerisini kazanmada bireylerin öğrenme hızını etkilemektedir.

 

 

Kaynakça:

Aslan,K, (2015),Özgül Öğrenme Güçlüğünün Erken Dönem Belirtileri ve Erken Müdahale Uygulamalarına Dair Derleme, H.Ü. Kültür Merkezi,Ankara

Gür, G. (2013) Disleksili Bireylerde Erken Tanı Konmasının Önemi ve Disleksi Eğitimlerinde Yurt İçi ve Yurt Dışı Uygulamaların İncelenmesi ve Karşılaştırılması (yayımlanmış doktora tezi) Marmara Üni., İstanbul

 

Z.E. Sınıf Öğretmeni Nihal İŞERİ